مدونا – نقد و بررسی آلبوم «اعترافات ۲»: ملکه پاپ با بازگشتی هیجانانگیز به کف رقص، به سیم آخر میزند بانوی بزرگ موسیقی پاپ، در حیاتیترین آلبوم خود در بیش از دو دهه اخیر، ثابت میکند که هنوز هم میداند چطور ما را به تکان خوردن و رقصیدن وادار کند.
مدونا از اواسط دهه ۸۰ میلادی «ملکه پاپ» نامیده شده و این لقب واقعاً برازندهاش است؛ چون هم با رفتار شاهانهاش جور درمیآید و هم با جایگاه برتر و بیرقیبش در دنیای موسیقی. اما تازه در سالهای اخیر است که او با نقش خود به عنوان یک بانوی بزرگ که قرار است میراثش را حفظ کند، کنار آمده و با آن راحت به نظر میرسد. او اول سعی کرد داستان شروع کارش را در یک فیلم زندگینامهای هالیوودی تعریف کند که البته بعداً ساختش متوقف شد. بعد از آن، او و مدیر موسیقیاش، استوارت پرایس، در «تور جشن» سالهای ۲۰۲۳-۲۰۲۴، مجموعه آهنگهای درخشان او را به یک داستان جذاب از کل دوران حرفهایاش تبدیل کردند.
حالا آلبوم «اعترافات ۲» (Confessions II) از راه رسیده است؛ یک دنباله کاملاً حسابشده برای آخرین آلبوم فوقالعادهاش یعنی «اعترافات روی کف رقص» (Confessions On A Dance Floor) محصول سال ۲۰۰۵ که یک شاهکار پرانرژی باشگاهی بود. مدونا یک بار دیگر بخش عمدهای از آهنگها را با همکاری پرایس نوشته و تهیهکنندگی کرده است، هرچند که هنرمند سبک آوانگارد-پاپ یعنی «آرکا» (Arca) و تهیهکننده گروه رولینگ استونز یعنی «اندرو وات» هم در این کار سهم داشتهاند. درست مثل آلبوم «اعترافات ۱» — که انگار حالا دیگر میتوانیم آلبوم سال ۲۰۰۵ را با این نام صدا بزنیم — کل این اثر ۶۳ دقیقهای شبیه به ست یک دیجی تنظیم شده و هیچ فاصلهای بین آهنگها وجود ندارد.
در یک جلسه شنیدن آلبوم که اخیراً برگزار شد و رسانه NME هم در آن حضور داشت، پرایس توضیح داد که این آلبوم کمتر با صدای «دیسکو-هاوس» آلبوم اعترافات ۱ گره خورده و بیشتر تحت تأثیر بیسها و ضربآهنگهای قوی سبک هاوس دیترویت و شیکاگو است. مدونا این موضوع را در همان آهنگ اول یعنی «احساس آزادی شدیدی دارم» (I Feel So Free) نشان میدهد؛ یک آهنگ داغ در سبک دیپ هاوس که در آن از تکه آهنگ کلاسیک باشگاهی سال ۱۹۸۹ لیل لوئیس به نام «بوسه فرانسوی» به زیبایی نمونهبرداری شده است.
آلبوم «اعترافات ۲» پر از اشاره به آهنگهای ماندگار خود مدونا است، چیزی که وقتی این همه موزیک رقص فوقالعاده ساخته باشید، احتمالاً غیرقابلاجتناب است. در آهنگهای «همهچیز» (Everything) و «گناهانم نجاتدهنده من هستند» (My Sins Are My Savior)، به ترتیب نشانههای صوتی از تکآهنگهای کلاسیک او مثل «عشقم را توجیه کن» محصول ۱۹۹۰ و «داستان قبل از خواب» محصول ۱۹۹۴ شنیده میشود. همچنین بخشهای گفتاری زیادی در آلبوم وجود دارد که آلبوم «اروتیکا» محصول ۱۹۹۲ را یادآوری میکند؛ آلبومی با حال و هوای گرفته و آرام که کمتر از حقش به آن توجه شده است. مدونا در آهنگ «دنستریای» (Danceteria) که یک ادای احترام هیجانانگیز به کلوب شبانهای در نیویورک است — جایی که او سبک موسیقی و دوستان صمیمیاش را در آنجا پیدا کرد — از مارک کامینز نام میبرد؛ همان دیجی سرشناسی که اولین تکآهنگ او در سال ۱۹۸۲ یعنی «همگان» (Everybody) را تهیهکنندگی کرد.
البته تک و توک آهنگهایی هم هستند که چندان به دل نمینشینند؛ مثلاً آهنگ «مدرسه» (School) که به پیکاسو اشاره دارد، کمی شلوغ و پرسروصدا است. در حالی که آهنگهای دیگر بیشتر به این خاطر ابهت یا جذابیت پیدا میکنند که، خب، این خود مدونا است که دارد آنها را میخواند. وقتی او در آهنگ کوبنده «همهچیز» با تحکم میگوید: «اصلاً خوب نیست، من با این موضوع کنار نمیام!» شما واقعاً کنجکاو میشوید که چه چیزی او را ناراحت کرده است. آیا کسی دوباره برایش گل صدتومانی فرستاده است؟ اما بیشتر بخشهای آلبوم «اعترافات ۲» موفق عمل میکند، چون این اثر، کار دستِ ظریف و هنرمندانه یک بچه کلوبی فوقالعاده استعداد است که هنوز هم قدرت موسیقی رقص را با تمام وجود و در اعماق روحش حس میکند.
بعد از حدود ۴۰ دقیقه گوش دادن به پاپ-هاوس کوبنده و ترنس هیجانانگیز، آلبوم در بخشهای پایانی خود حال و هوای آرامتر و عمیقتری به خود میگیرد. مدونا در ترانه زیبای «شکننده» (Fragile) که یک تصنیف سبک ریو است، یاد برادر مرحومش کریستوفر را گرامی میدارد و سپس در آهنگ «آزمون» (The Test) که حال و هوای تریپ-هاپ دارد، همراه با دخترش لولا لئون همخوانی میکند. مدونا با الهام گرفتن از گذشته خود، چه از نظر شخصی و چه از نظر موسیقایی، حیاتیترین آلبومش را در بیش از دو دهه گذشته خلق کرده است. این بانوی بزرگ پاپ هنوز هم خوب میداند چطور ما را به رقص درآورد.
