«اینکه افراد زیادی از نظر هنری تو را درک کنند، گاهی شبیه این است که مگسها روی لباس و صورتت بنشینند.» این جمله را گرین چتن، خواننده گروه Fontaines D.C، در آستانه انتشار آلبوم قبلیشان یعنی «Romance» در گفتوگویی با مجله NME بیان کرد. او در ادامه گفت: «گاهی لازم است همه آنها را از خودت دور کنی تا دوباره بفهمی واقعاً چه کسی هستی.»
بعد از فضای متفاوت، رنگارنگ و ضدنوستالژیک آلبوم «Romance» که گروه را وارد مسیر تازهای از موسیقی کرد، دیگر خبری از آن مگسها نبود! اما سؤال اصلی این بود: قدم بعدی چیست؟
برای بسیاری از گروهها، ادامه دادن مسیری که آنها را به یکی از محبوبترین و تحسینشدهترین گروههای موسیقی سالهای اخیر تبدیل کرده، بهترین انتخاب ممکن است. مسیری که حتی Fontaines D.C را به یکی از اجراکنندگان اصلی جشنوارههای بزرگ و کنسرتهای استادیومی تبدیل کرد. اما برای این گروه ایرلندی، ماندن در منطقه امن معنایی ندارد. آنها همیشه به دنبال تجربههای تازه هستند و نمیخواهند در یک فرمول موفق گرفتار شوند.
از طرف دیگر، شرایط جهان هم روزبهروز تاریکتر میشود. فروپاشی اجتماعی و زیستمحیطی، فاصله گرفتن دنیای دیجیتال از واقعیت، اضطرابهای روزمره و خستگی از حجم اخبار و اتفاقات تلخ، همگی بخشی از دنیایی هستند که امروز در آن زندگی میکنیم.
گرین چتن برای پیدا کردن الهام و فاصله گرفتن از این فضای خفقانآور، به شهرهایی مثل ونیز، وین و سیسیل سفر کرد؛ مکانهایی که به گفته خودش شکوه گذشتهشان تا حد زیادی رنگ باخته است. حاصل این سفرها شکلگیری ایدهای برای پنجمین آلبوم گروه بود؛ اثری با حالوهوای یک هشدار بزرگ درباره آیندهای نگرانکننده.
این حس تاریک از همان قطعه ابتدایی آلبوم، یعنی «Six Shot Morning» خودش را نشان میدهد. آهنگی با فضای الکترونیکی و ضربآهنگی مکانیکی که حالوهوای آثار Depeche Mode را به یاد میآورد. قطعهای که شنونده را وارد دنیایی پر از اضطراب و آشفتگی میکند؛ دنیایی شبیه کابوس بیپایانی که در آن غرق شدهایم.
آلبوم «Dopamine Chamber» در واقع بازتابی از همان لذتی است که استفاده از تلفنهای هوشمند و شبکههای اجتماعی برای چند لحظه در اختیارمان قرار میدهد. هر قطعه شنونده را وارد حالتی متفاوت و گاهی عجیب از ذهن میکند، اما در نهایت تمام آهنگها مانند بخشهای مختلف یک سفر تاریک و وهمآلود به یکدیگر متصل میشوند.
برای مثال، قطعه «Marianne» ترکیبی از فضای ارکسترال، موسیقی الکترونیک و حالوهوای سینمایی است. آهنگی که انگار تلاش میکند شنونده را برای مدتی از واقعیت جدا کند و به دنیایی دیگر ببرد.
در ادامه، قطعه «Mimesis» با فضای سینثپاپ و حالوهوای تاریک دهه ۸۰ میلادی، به موضوع وسواس، عشق یکطرفه و بیتفاوتی میپردازد. این آهنگ تصویری از جامعهای ارائه میدهد که در آن تقریباً همه افسرده و خستهاند و بدون آنکه متوجه باشند، در چرخهای تکراری گرفتار شدهاند.
بعد از آن به «Happy For You» میرسیم؛ قطعهای با فضای راک که بیشتر شبیه نوعی رهایی و کنار آمدن با گذشته است. آهنگی درباره پذیرفتن اتفاقات و یاد گرفتن اینکه گاهی باید بعضی چیزها را رها کرد.
اعضای گروه درباره روند ساخت آلبوم گفتهاند که تلاش کردهاند تعادل موسیقی خود را از بخشهای انسانیتر و احساسی به سمت صداهای خشنتر و مصنوعیتر تغییر دهند. این تصمیم کاملاً با مفهوم اصلی آلبوم هماهنگ است؛ چراکه «Dopamine Chamber» درباره دنیایی صحبت میکند که در آن مرز میان انسان، تکنولوژی و احساسات بهتدریج در حال از بین رفتن است.
دیگر خبری از گیتارهای ساده و فضای پانک خام آلبوم ابتدایی گروه، یعنی «Dogrel» نیست. Fontaines D.C در این اثر به سراغ ساختارهای پیچیدهتر، تنظیمهای پرجزئیاتتر و ترکیبهای موسیقایی متفاوتی رفته است. نتیجه کار، مجموعهای غنی از صداها و فضاسازیهای موسیقایی است که با اشعار عمیق و تأثیرگذار گرین چتن هماهنگی زیادی دارد.
یکی از بهترین نمونهها در این زمینه، قطعه «Tongue» است. آهنگی با فضای تریپهاپ تاریک و ضربآهنگی جذاب که بهتدریج وارد فضایی سنگین و وهمآلود میشود. حالوهوای بخشهایی از این قطعه یادآور موسیقی Nick Cave and the Bad Seeds است، اما در ادامه با انفجاری از صداهای سایبرپانکی و خشن روبهرو میشویم.
قطعه «Intimate» نیز با فضای علمیتخیلی و صداهای پراکنده و نامتعارف خود، یکی دیگر از تجربههای متفاوت آلبوم محسوب میشود.
اما شاید یکی از جذابترین بخشهای آلبوم، قطعه «Demolition» باشد؛ آهنگی که ترکیبی از الکترونیک و صداهای گیتاری خشن را در اختیار شنونده قرار میدهد. گرین چتن در این قطعه با لحنی عصبی و پرخاشگرانه آواز میخواند؛ لحنی که ممکن است طرفداران Liam Gallagher را به یاد سبک اجرای او بیندازد. او در بخشی از آهنگ، شنونده را به تماشای نمایشی از وحشت دعوت میکند؛ نمایشی برای کسانی که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند.
البته آلبوم در تمام لحظات خود به سمت صداهای مصنوعی و خشن حرکت نمیکند. گاهی Fontaines D.C دوباره به همان فضای انسانی، احساسی و آشنای خود بازمیگردد.
قطعه «You Miss Me» نمونه خوبی از این موضوع است. آهنگی که ابتدا با فضایی تاریک و آرام شروع میشود و سپس در بخش ترجیعبند، حالوهوایی متفاوت و پرشور پیدا میکند. ساختار این قطعه تا حدی یادآور آثار Robert Smith و گروه The Cure است.
«Japan» نیز یکی دیگر از آهنگهای احساسی آلبوم است؛ قطعهای آکوستیک و تلخوشیرین که حالتی آرام و شناور دارد. گرین چتن در این آهنگ درباره رابطهای یکطرفه صحبت میکند و با لحنی حسرتآمیز این سؤال را مطرح میکند که چرا طرف مقابل مجبور بوده همهچیز را به واقعیت تبدیل کند؟
در ادامه، قطعه «One Man» با فضای آرام، لطیف و اندوهگین خود، یکی از مهمترین بخشهای آلبوم را تشکیل میدهد. نام آلبوم نیز از همین قطعه گرفته شده است. این آهنگ بهخوبی مفهوم اصلی «Dopamine Chamber» را توضیح میدهد: تلاش انسان برای فرار از درد، پناه بردن به لذتهای زودگذر و در نهایت روبهرو شدن دوباره با احساساتی که نمیتوان بهسادگی از آنها فرار کرد.
اگر تصور میکنید همکاری Fontaines D.C با Rosalía در قطعه «Where Is Gone?» قرار است به خلق یک آهنگ پاپ پرانرژی و همهپسند منجر شود، احتمالاً غافلگیر خواهید شد.
این قطعه بیشتر شبیه یک ترانه عاشقانه و غمگین با حالوهوای موسیقی فیلمهای قدیمی انیو موریکونه و تمهای سینمایی مجموعه جیمز باند است. آهنگی آرام و تأملبرانگیز که به این نتیجه میرسد گاهی هیچ اشکالی ندارد که چیزی را رها کنیم و اجازه دهیم برای همیشه به پایان برسد.
حتی آلبوم قبلی گروه، «Romance»، قطعاتی با فضای شاد و رؤیایی مثل «Favourite» داشت؛ اما در «Dopamine Chamber» تقریباً خبری از چنین لحظات روشنی نیست. با وجود اینکه بعضی از آهنگها ملودیهای جذاب و بهیادماندنی دارند، گروه عمداً از ساخت قطعاتی که صرفاً برای پخش مداوم در رادیو یا جلب توجه مخاطبان عام ساخته شدهاند، فاصله گرفته است.
اتفاقاً همین موضوع یکی از نقاط قوت آلبوم محسوب میشود. Fontaines D.C ثابت کردهاند که برای پر کردن استادیومهای بزرگ و جذب هزاران طرفدار، نیازی نیست موسیقی خود را ساده و بیش از حد تجاری کنند یا صرفاً به دنبال ساخت یک قطعه هیت و همهپسند باشند.
در بخشهایی از آلبوم، تأثیر فضای گوتیک و تاریک گروه The Cure بهوضوح احساس میشود. حتی میتوان گفت «Dopamine Chamber» از نظر حالوهوا در کنار آلبومهای ماندگاری مثل «Disintegration» و «Pornography» قرار میگیرد. از طرف دیگر، ترکیب سبکهای مختلف موسیقی و حس بیگانگی و آشفتگی موجود در این اثر، یادآور آلبوم تأثیرگذار «Mezzanine» از گروه Massive Attack است.
جمعبندی؛ Fontaines D.C هنوز هم یکی از مهمترین گروههای موسیقی دهه است
Fontaines D.C که از آنها بهعنوان بزرگترین گروه موسیقی ایرلند پس از U2 یاد میشود، با انتشار «Dopamine Chamber» جایگاه خود را بهعنوان یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین گروههای موسیقی این دهه تثبیت کردهاند.
این آلبوم اثری فوقالعاده برای دوران آشفتهای است که در آن زندگی میکنیم. در میان تمام صداهای خشن، فضای تاریک و احساس فرسودگی حاکم بر قطعات، گروه موفق شده اثری صادقانه، عمیق و سرشار از احساس خلق کند.
«Dopamine Chamber» فقط مجموعهای از آهنگهای جدید نیست؛ بلکه سفری به ذهن انسان امروزی است. انسانی که در میان تکنولوژی، اضطراب، روابط پیچیده و تلاش برای فرار از واقعیت گرفتار شده است.
Fontaines D.C در این آلبوم بار دیگر نشان میدهند که از تکرار خودشان نمیترسند، بلکه از آن فرار میکنند. شاید حالا بهتر بتوانیم بفهمیم این گروه واقعاً چه هویتی دارد و چرا در میان گروههای موسیقی نسل جدید، جایگاهی تا این اندازه ویژه پیدا کرده است.