فرنچایز «جنگ ستارگان» (Star Wars) یکی از محبوبترین و تأثیرگذارترین مجموعههای علمیتخیلی در تاریخ سینما است. این مجموعه توسط جورج لوکاس خلق شده و داستانهای آن در کهکشانی دور دور اتفاق میافتد. فیلمهای جنگ ستارگان به دو بخش اصلی تقسیم میشوند: سهگانه اصلی، سهگانه پیشدرآمد و سهگانه دنباله. علاوه بر این، چندین فیلم اسپینآف و انیمیشن نیز در این جهان ساخته شدهاند. در این مقاله، به ترتیب زمانی داستانی (کرونولوژیک) و همچنین ترتیب اکران، فیلمهای اصلی جنگ ستارگان را بررسی میکنیم.
سهگانه اصلی، سهگانه پیشدرآمد و سهگانه دنباله در جنگ ستارگان
فرنچایز جنگ ستارگان (Star Wars) به سه بخش اصلی تقسیم میشود: سهگانه اصلی، سهگانه پیشدرآمد و سهگانه دنباله. هر کدام از این سهگانهها داستانهای خاص خود را روایت میکنند و در کنار هم، یک روایت بزرگ و پیچیده از کهکشان جنگ ستارگان را تشکیل میدهند. در این بخش، به طور مفصل به هر یک از این سهگانهها میپردازیم.
1. سهگانه اصلی (Original Trilogy)
سهگانه اصلی اولین بخش از مجموعه جنگ ستارگان است که بین سالهای ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۳ ساخته شد. این سهگانه داستان اصلی جنگ ستارگان را روایت میکند و پایههای این جهان را بنا نهاد. این فیلمها به دلیل تأثیرگذاری فرهنگی و سینمایی خود، به عنوان بخشی از تاریخ سینما شناخته میشوند.

فیلمهای سهگانه اصلی:
- اپیزود چهارم: امیدی تازه (Star Wars: Episode IV – A New Hope) – 1977
این فیلم اولین قسمت از جنگ ستارگان است و داستان آن حول محور لوق اسکای واکر (Luke Skywalker)، یک جوان ساده از سیاره تاتویین، میچرخد. لوق به همراه پرنسس لیا (Princess Leia)، هان سولو (Han Solo) و چوباکا (Chewbacca) به مقابله با امپراتوری کهکشانی و دارث ویدر (Darth Vader) میپردازد. این فیلم با معرفی مفاهیمی مانند «نیرو» (The Force) و شخصیتهای نمادین مانند اوبی-وان کنوبی (Obi-Wan Kenobi)، پایههای جنگ ستارگان را بنا نهاد. - اپیزود پنجم: امپراتوری ضربه میزند (Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back) – 1980
این فیلم به عنوان یکی از بهترین فیلمهای تاریخ سینما شناخته میشود. داستان آن ادامه ماجراهای لوق اسکای واکر و دوستانش است که این بار با چالشهای بزرگتری روبرو میشوند. در این فیلم، لوق با دارث ویدر روبرو میشود و حقیقت شوکهکنندهای درباره رابطه آنها فاش میشود. همچنین، شاهد پیشرفت رابطه بین هان سولو و لیا هستیم. - اپیزود ششم: بازگشت جدای (Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi) – 1983
این فیلم پایان سهگانه اصلی است و در آن لوق اسکای واکر تلاش میکند تا پدرش، دارث ویدر، را از تاریکی نجات دهد. همچنین، شاهد نبرد نهایی بین شورشیان و امپراتوری کهکشانی هستیم. این فیلم با شکست امپراتوری و بازگشت صلح به کهکشان به پایان میرسد.
2. سهگانه پیشدرآمد (Prequel Trilogy)
سهگانه پیشدرآمد بین سالهای ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۵ ساخته شد و داستان آن قبل از اتفاقات سهگانه اصلی اتفاق میافتد. این سهگانه به ریشههای دارث ویدر و سقوط جمهوری کهکشانی میپردازد.
فیلمهای سهگانه پیشدرآمد:
- اپیزود اول: تهدید شبح (Star Wars: Episode I – The Phantom Menace) – 1999
این فیلم داستان را حدود ۳۲ سال قبل از اپیزود چهارم آغاز میکند. در این فیلم، شاهد ظهور آناکین اسکای واکر (Anakin Skywalker) به عنوان یک کودک برده در سیاره تاتویین هستیم. همچنین، شاهد اولین برخورد جدی بین جدایها و سیثها (Sith) هستیم. شخصیتهایی مانند کوئی-گون جین (Qui-Gon Jinn) و اوبی-وان کنوبی نقش مهمی در این فیلم ایفا میکنند. - اپیزود دوم: حمله کلونها (Star Wars: Episode II – Attack of the Clones) – 2002
این فیلم ده سال پس از اپیزود اول اتفاق میافتد. آناکین اکنون نوجوانی است که تحت آموزش جدایها قرار دارد. در این فیلم، شاهد شروع جنگ کلونها و ظهور اولین نشانههای تاریکی در آناکین هستیم. همچنین، رابطه عاشقانه بین آناکین و پدمه آمیدالا (Padmé Amidala) شکل میگیرد. - اپیزود سوم: انتقام سیت (Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith) – 2005
این فیلم پایان سهگانه پیشدرآمد است و داستان آن سه سال پس از اپیزود دوم اتفاق میافتد. در این فیلم، آناکین اسکای واکر به تاریکی میگراید و به دارث ویدر تبدیل میشود. همچنین، امپراتوری کهکشانی تأسیس میشود و جدایها تقریباً نابود میشوند. این فیلم به طور مستقیم به اتفاقات سهگانه اصلی مرتبط است.
3. سهگانه دنباله (Sequel Trilogy)
سهگانه دنباله بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ ساخته شد و داستان آن حدود ۳۰ سال پس از اتفاقات سهگانه اصلی اتفاق میافتد. این سهگانه به معرفی شخصیتهای جدید و ادامه داستان کهکشان جنگ ستارگان میپردازد.
فیلمهای سهگانه دنباله:
- اپیزود هفتم: نیرو برمیخیزد (Star Wars: Episode VII – The Force Awakens) – 2015
این فیلم داستان را با معرفی شخصیتهای جدیدی مانند ری (Rey)، فین (Finn) و کیلو رن (Kylo Ren) آغاز میکند. داستان حول محور جستوجو برای پیدا کردن لوق اسکای واکر و مقابله با First Order میچرخد. این فیلم با بازگشت شخصیتهای محبوب مانند هان سولو و لیا، طرفداران قدیمی را نیز خوشحال کرد. - اپیزود هشتم: آخرین جدای (Star Wars: Episode VIII – The Last Jedi) – 2017
این فیلم ادامه داستان اپیزود هفتم است و در آن ری تلاش میکند تا حقیقت درباره گذشته خود و نیرو (The Force) را کشف کند. همچنین، شاهد درگیریهای بیشتری بین مقاومت و First Order هستیم. این فیلم با نگاهی متفاوت به داستان جنگ ستارگان، بحثهای زیادی را میان طرفداران ایجاد کرد. - اپیزود نهم: ظهور اسکای واکر (Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker) – 2019
این فیلم پایان سهگانه دنباله و کل مجموعه جنگ ستارگان است. در این فیلم، ری با دارث سیدئوس (Darth Sidious) روبرو میشود و نبرد نهایی بین روشنایی و تاریکی اتفاق میافتد. این فیلم تلاش میکند تا تمام داستانهای جنگ ستارگان را به پایان برساند.
خلاصه
- سهگانه اصلی: داستان لوق اسکای واکر و نبرد بین شورشیان و امپراتوری کهکشانی.
- سهگانه پیشدرآمد: داستان سقوط آناکین اسکای واکر و تبدیل شدن او به دارث ویدر.
- سهگانه دنباله: داستان شخصیتهای جدید مانند ری و کیلو رن و ادامه مبارزه بین روشنایی و تاریکی.
هر سهگانه بخشی از یک روایت بزرگ هستند که با هم دنیای جنگ ستارگان را تشکیل میدهند. تماشای این فیلمها به ترتیب زمانی داستانی یا ترتیب اکران، تجربهای متفاوت و جذاب از این جهان پهناور به شما ارائه میدهد.

ترتیب زمانی داستانی (کرونولوژیک)
اپیزود اول: تهدید شبح (The Phantom Menace) – 1999
این فیلم اولین قسمت از سهگانه پیشدرآمد است و داستان آن حدود ۳۲ سال قبل از اتفاقات سهگانه اصلی رخ میدهد. در این فیلم، شاهد ظهور آناکین اسکای واکر (Anakin Skywalker) به عنوان یک کودک برده در سیاره تاتویین هستیم. همچنین، شاهد اولین برخورد جدی بین جدایها (Jedi) و سیثها (Sith) هستیم.
اپیزود دوم: حمله کلونها (Attack of the Clones) – 2002
این فیلم ده سال پس از اپیزود اول اتفاق میافتد. آناکین اسکای واکر اکنون نوجوانی است که تحت آموزش جدایها قرار دارد. در این فیلم، شاهد شروع جنگ کلونها و ظهور اولین نشانههای تاریکی در آناکین هستیم.
اپیزود سوم: انتقام سیت (Revenge of the Sith) – 2005
این فیلم پایان سهگانه پیشدرآمد است و داستان آن سه سال پس از اپیزود دوم اتفاق میافتد. در این فیلم، آناکین اسکای واکر به تاریکی میگراید و به دارث ویدر (Darth Vader) تبدیل میشود. همچنین، امپراتوری کهکشانی تأسیس میشود و جدایها تقریباً نابود میشوند.
اسپینآف: روگ وان (Rogue One: A Star Wars Story) – 2016
این فیلم اسپینآف مستقل است و داستان آن کمی قبل از اپیزود چهارم اتفاق میافتد. داستان حول گروهی از شورشیان میچرخد که نقشههای ساخت Death Star را به دست میآورند. این فیلم به طور مستقیم به اتفاقات اپیزود چهارم مرتبط است.
اپیزود چهارم: امیدی تازه (A New Hope) – 1977
این فیلم اولین قسمت از سهگانه اصلی است و داستان آن حدود ۱۹ سال پس از اپیزود سوم اتفاق میافتد. در این فیلم، لوق اسکای واکر (Luke Skywalker) به عنوان قهرمان اصلی معرفی میشود و با دارث ویدر و امپراتوری کهکشانی مقابله میکند.
اپیزود پنجم: امپراتوری ضربه میزند (The Empire Strikes Back) – 1980
این فیلم ادامه داستان اپیزود چهارم است و به عنوان یکی از بهترین فیلمهای جنگ ستارگان شناخته میشود. در این فیلم، لوق اسکای واکر با دارث ویدر روبرو میشود و حقیقت شوکهکنندهای درباره رابطه آنها فاش میشود.
اپیزود ششم: بازگشت جدای (Return of the Jedi) – 1983
این فیلم پایان سهگانه اصلی است و در آن لوق اسکای واکر تلاش میکند تا پدرش، دارث ویدر، را از تاریکی نجات دهد. همچنین، امپراتوری کهکشانی سرنگون میشود.
اپیزود هفتم: نیرو برمیخیزد (The Force Awakens) – 2015
این فیلم اولین قسمت از سهگانه دنباله است و داستان آن حدود ۳۰ سال پس از اپیزود ششم اتفاق میافتد. در این فیلم، شخصیتهای جدیدی مانند ری (Rey)، فین (Finn) و کیلو رن (Kylo Ren) معرفی میشوند.
اپیزود هشتم: آخرین جدای (The Last Jedi) – 2017
این فیلم ادامه داستان اپیزود هفتم است و در آن ری تلاش میکند تا حقیقت درباره گذشته خود و نیرو (The Force) را کشف کند. همچنین، شاهد درگیریهای بیشتری بین مقاومت و First Order هستیم.
اپیزود نهم: ظهور اسکای واکر (The Rise of Skywalker) – 2019
این فیلم پایان سهگانه دنباله و کل مجموعه جنگ ستارگان است. در این فیلم، ری با دارث سیدئوس (Darth Sidious) روبرو میشود و نبرد نهایی بین روشنایی و تاریکی اتفاق میافتد.

ترتیب اکران فیلمها
اپیزود چهارم: امیدی تازه (1977)
اپیزود پنجم: امپراتوری ضربه میزند (1980)
اپیزود ششم: بازگشت جدای (1983)
اپیزود اول: تهدید شبح (1999)
اپیزود دوم: حمله کلونها (2002)
اپیزود سوم: انتقام سیت (2005)
اپیزود هفتم: نیرو برمیخیزد (2015)
روگ وان: یک داستان جنگ ستارگان (2016)
اپیزود هشتم: آخرین جدای (2017)
اپیزود نهم: ظهور اسکای واکر (2019)
فیلمهای اسپینآف و انیمیشنها
هان سولو: یک داستان جنگ ستارگان (Solo: A Star Wars Story) – 2018
این فیلم به گذشته هان سولو (Han Solo) میپردازد و داستان چگونگی تبدیل شدن او به یکی از محبوبترین شخصیتهای جنگ ستارگان را روایت میکند.
انیمیشنها:
مجموعههای انیمیشنی مانند «جنگ ستارگان: جنگهای کلون (Star Wars: The Clone Wars)» و «شورشیان جنگ ستارگان (Star Wars Rebels)» نیز بخش مهمی از این جهان هستند و داستانهای مکمل را روایت میکنند.
سریالهای لایو-اکشن و انیمیشن مرتبط با جنگ ستارگان
دنیای جنگ ستارگان (Star Wars) تنها به فیلمها محدود نمیشود. این فرنچایز گسترده شامل سریالهای لایو-اکشن و انیمیشنهای متعددی است که داستانهای مختلفی را در کهکشان جنگ ستارگان روایت میکنند. این سریالها به توسعه دنیای جنگ ستارگان کمک کردهاند و شخصیتها، مکانها و رویدادهای جدیدی را معرفی کردهاند. در این بخش، به معرفی تمام سریالهای مرتبط با جنگ ستارگان میپردازیم.
مندلورین (The Mandalorian) – ۲۰۱۹ تا کنون
این سریال محبوب که توسط جان فاورو (Jon Favreau) ساخته شده، داستان یک شکارچی جایزهبگیر مندالوریانی به نام دین جارین (Din Djarin) را روایت میکند. او از یک کودک از نژاد یودا به نام گرگو (Grogu) محافظت میکند. این سریال در پنج سال پس از اتفاقات فیلم «بازگشت جدای» (Return of the Jedi) اتفاق میافتد.
کتاب بوبا فت (The Book of Boba Fett) – ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲
این سریال اسپینآف مندلورین است و داستان بوبا فت (Boba Fett)، شکارچی جایزهبگیر افسانهای، را روایت میکند. بوبا فت پس از فرار از چاله سارلک (Sarlacc Pit)، به دنبال ایجاد یک امپراتوری جنایی در سیاره تاتویین است.
اوبی-وان کنوبی (Obi-Wan Kenobi) – ۲۰۲۲
این سریال داستان اوبی-وان کنوبی (Obi-Wan Kenobi) را روایت میکند که پس از اتفاقات فیلم «انتقام سیت» (Revenge of the Sith) در سیاره تاتویین زندگی میکند. او از لوق اسکای واکر (Luke Skywalker) جوان محافظت میکند و با تهدیدات جدیدی روبرو میشود.
آندور (Andor) – ۲۰۲۲ تا کنون
این سریال پیشدرآمد فیلم «روگ وان» (Rogue One) است و داستان کاسین آندور (Cassian Andor) را روایت میکند. آندور یکی از اعضای شورشیان است که در مبارزه با امپراتوری کهکشانی نقش دارد. این سریال به طور عمیقتری به جنبش مقاومت و شخصیتهای آن میپردازد.
آهاسوکا (Ahsoka) – ۲۰۲۳ تا کنون
این سریال بر روی شخصیت آسوکا تانو (Ahsoka Tano)، شاگرد سابق آناکین اسکای واکر، متمرکز است. داستان آن پس از اتفاقات سریال «مندلورین» و «شورشیان جنگ ستارگان» (Star Wars Rebels) اتفاق میافتد و به جستوجو برای پیدا کردن گراند آدمیرال ثراون (Grand Admiral Thrawn) میپردازد.

سریالهای انیمیشن
جنگهای کلون (Star Wars: The Clone Wars) – ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۰
این سریال انیمیشنی که توسط جورج لوکاس (George Lucas) خلق شده، داستانهای بین اپیزود دوم و سوم فیلمهای جنگ ستارگان را روایت میکند. این سریال به طور عمیقتری به جنگ کلونها و شخصیتهایی مانند آناکین اسکای واکر (Anakin Skywalker)، آسوکا تانو (Ahsoka Tano) و اوبی-وان کنوبی (Obi-Wan Kenobi) میپردازد.
شورشیان جنگ ستارگان (Star Wars Rebels) – ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸
این سریال انیمیشنی داستان گروهی از شورشیان را روایت میکند که علیه امپراتوری کهکشانی مبارزه میکنند. شخصیتهای اصلی شامل عزرا بریجر (Ezra Bridger)، کانان جاروس (Kanan Jarrus) و سابین رن (Sabine Wren) هستند. این سریال به طور مستقیم به اتفاقات سریال «مندلورین» و «آهاسوکا» مرتبط است.
مقاومت جنگ ستارگان (Star Wars Resistance) – ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰
این سریال انیمیشنی داستان یک خلبان جوان به نام کازودا زیمون (Kazuda Xiono) را روایت میکند که برای مقاومت علیه First Order کار میکند. این سریال در زمانهای نزدیک به اتفاقات سهگانه دنباله (Sequel Trilogy) اتفاق میافتد.
قصههای جدای (Star Wars: Tales of the Jedi) – ۲۰۲۲ تا کنون
این سریال انیمیشنی کوتاه داستانهای مختلفی از جدایها، به ویژه آسوکا تانو (Ahsoka Tano) و کونت دوکو (Count Dooku)، را روایت میکند. این سریال به طور عمیقتری به تاریخ و فلسفه جدایها میپردازد.
دید بد (Star Wars: Visions) – ۲۰۲۱ تا کنون
این سریال انیمیشنی مجموعهای از داستانهای کوتاه و مستقل است که توسط استودیوهای مختلف ژاپنی ساخته شدهاند. هر قسمت سبک و داستان منحصر به فرد خود را دارد و به دنیای جنگ ستارگان از دیدگاههای مختلف میپردازد.
سریالهای آینده
اسکلتون کرو (Skeleton Crew) -۲۰۲۴
این سریال داستان گروهی از کودکان را روایت میکند که در کهکشان گم شدهاند و تلاش میکنند راه خانه را پیدا کنند. این سریال توسط جان واتس (Jon Watts) ساخته شده و در زمانهای نزدیک به اتفاقات سهگانه اصلی اتفاق میافتد.
اکلپس (The Acolyte) -۲۰۲۴
این سریال داستانی در دوران جمهوری کهکشانی و قبل از اتفاقات سهگانه پیشدرآمد (Prequel Trilogy) را روایت میکند. این سریال به ظهور تاریکی و سیثها میپردازد.
سریالهای جنگ ستارگان، چه لایو-اکشن و چه انیمیشن، به گسترش دنیای جنگ ستارگان و معرفی شخصیتها و داستانهای جدید کمک کردهاند. از سریالهای محبوب مانند مندلورین و جنگهای کلون تا سریالهای جدید مانند آهاسوکا و اکلپس، هر کدام بخشی از این کهکشان پهناور را روایت میکنند. اگر به دنیای جنگ ستارگان علاقه دارید، تماشای این سریالها را از دست ندهید!
جمعبندی
جنگ ستارگان نه تنها یک مجموعه سینمایی، بلکه یک پدیده فرهنگی است که میلیونها طرفدار در سراسر جهان دارد. با تماشای فیلمها به ترتیب زمانی داستانی، میتوانید سیر کامل داستان را از ابتدا تا انتها دنبال کنید. همچنین، تماشای فیلمها به ترتیب اکران، تجربهای متفاوت و جذاب از رشد این فرنچایز به شما ارائه میدهد.